Η ακριβότερη στιγμή για να ανακαλύψει κανείς ότι δεν έχει τακτοποιήσει τα πνευματικά δικαιώματα είναι λίγες ημέρες πριν από τη συναυλία. Ένας πρακτικός οδηγός με τα βασικά ερωτήματα που καλό είναι να απαντώνται πριν ξεκινήσει η παραγωγή.

Πρώτο ερώτημα: το έργο είναι ελεύθερο ή προστατεύεται;

Το κλασικό ρεπερτόριο δημιουργεί συχνά μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας. Η μουσική του Μπραμς, για παράδειγμα, ανήκει σήμερα στον δημόσιο τομέα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το ίδιο ισχύει και για την παρτιτούρα που χρησιμοποιεί η ορχήστρα.

Μια σύγχρονη κριτική έκδοση, μια νέα ενορχήστρωση, μια μεταγραφή ή άλλη δημιουργική επεξεργασία μπορεί να προστατεύεται αυτοτελώς. Έτσι, ένα πρόγραμμα που φαίνεται να αποτελείται αποκλειστικά από έργα του δημόσιου τομέα ενδέχεται να ενεργοποιεί δικαιώματα σε περισσότερα από ένα επίπεδα.

Πρακτικός κανόνας: μην εξετάζετε μόνο πότε πέθανε ο συνθέτης. Ελέγξτε και ποια έκδοση χρησιμοποιείτε, ποιος είναι ο εκδότης της και αν περιλαμβάνει νεότερη δημιουργική ή επιστημονική επιμέλεια.

Δεύτερο ερώτημα: ποιο δικαίωμα ενεργοποιείται;

Μια συναυλία σπάνια αφορά μόνο ένα δικαίωμα. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να προκύπτουν διαφορετικές απαιτήσεις:

  • δημόσια εκτέλεση του μουσικού έργου·
  • αναπαραγωγή, όταν φωτοτυπούνται ή ψηφιοποιούνται παρτιτούρες·
  • ενοικίαση μουσικού υλικού, ιδίως για έργα που διατίθενται αποκλειστικά με rental material·
  • συγγενικά δικαιώματα, όταν χρησιμοποιούνται εμπορικές ηχογραφήσεις·
  • βιντεοσκόπηση, ζωντανή μετάδοση ή μεταγενέστερη ανάρτηση της εκδήλωσης.

Το τελευταίο είναι ίσως το συχνότερο σημείο παράλειψης. Η άδεια δημόσιας εκτέλεσης δεν συνεπάγεται κατ’ αρχήν άδεια για βιντεοσκόπηση, streaming ή δημοσίευση της συναυλίας. Οι χρήσεις αυτές συχνά απαιτούν πρόσθετες άδειες και, ανάλογα με την περίπτωση, τη συναίνεση των εκτελεστών ή άλλων δικαιούχων.

Τρίτο ερώτημα: από ποιον λαμβάνεται η άδεια;

Ορισμένα δικαιώματα διαχειρίζονται συλλογικά μέσω οργανισμών συλλογικής διαχείρισης. Άλλα παραμένουν στην ευθύνη του ίδιου του δημιουργού, του εκδότη ή άλλου δικαιούχου, ιδίως όταν πρόκειται για υλικό που διατίθεται με ενοικίαση ή για ειδικές άδειες χρήσης.

Το συνηθέστερο λάθος είναι να θεωρείται ότι μία άδεια από έναν οργανισμό συλλογικής διαχείρισης καλύπτει κάθε πιθανό δικαίωμα. Συνήθως δεν συμβαίνει αυτό.

Η σωστή ερώτηση δεν είναι μόνο «πόσο κοστίζει η άδεια;», αλλά κυρίως «ποια συγκεκριμένα δικαιώματα καλύπτει και ποια παραμένουν εκτός;».

Τέταρτο ερώτημα: πότε πρέπει να γίνει η αδειοδότηση;

Η εξασφάλιση των απαραίτητων αδειών ανήκει στη φάση του προγραμματισμού και όχι όταν έχουν ήδη τυπωθεί οι αφίσες ή έχουν εκδοθεί τα τιμολόγια.

Ο λόγος είναι πρακτικός. Αν διαπιστωθεί εγκαίρως ότι ένα έργο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή ότι το κόστος αδειοδότησης είναι δυσανάλογο, υπάρχει ακόμη χρόνος να τροποποιηθεί το πρόγραμμα. Λίγες ημέρες πριν από τη συναυλία, οι διαθέσιμες επιλογές είναι συνήθως περιορισμένες.

Για οργανισμούς που διοργανώνουν συστηματικά εκδηλώσεις, ένας απλός εσωτερικός κατάλογος ελέγχου κατά την οριστικοποίηση του προγράμματος μπορεί να αποτρέψει τα περισσότερα προβλήματα.

Μια τελευταία παρατήρηση

Το κανονιστικό πλαίσιο της συλλογικής διαχείρισης στην Κύπρο εξακολουθεί να εξελίσσεται και τα τελευταία χρόνια έχει αποτελέσει αντικείμενο τόσο νομοθετικών όσο και δικαστικών εξελίξεων.

Η εξέλιξη αυτή δεν απαλλάσσει τους διοργανωτές από την υποχρέωση να εξασφαλίζουν τις αναγκαίες άδειες. Σημαίνει όμως ότι, όταν ανακύπτει διαφωνία για το ύψος ή τη νομική βάση μιας χρέωσης, το ζήτημα δεν είναι απλώς εμπορικό ή διαπραγματευτικό· μπορεί να απαιτεί εξειδικευμένη νομική αξιολόγηση.

Χρειάζεστε νομική αξιολόγηση;

Κάθε υπόθεση εξαρτάται από τα ιδιαίτερα πραγματικά περιστατικά της και από τα έγγραφα που τη συνοδεύουν. Για αρχική αξιολόγηση της δικής σας περίπτωσης, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το Γραφείο στο info@topouzislegal.com.

Το παρόν άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση και δεν αποτελεί νομική συμβουλή για συγκεκριμένη υπόθεση.